Journal of Sharia Sciences

التناسب بين القسم والوحدة الموضوعية في سورة النازعات دراسة تطبيقية

Correlation between the Oath and the Topical Unit in Surat Al-Naazi’aat An Applied Study

د. منيفة سالم الصاعدي

, ,

Dr. Monifah Salim Alsaedy

Keywords: التناسب، الإعجاز، القسم، الوحدة الموضوعية، النازعات، المقاصد الكلية., Proportionality, miracles, oath, topical unit, Surat Al-Nazi’at, and overall purposes.

10.36046/2323-055-201-009
DownloadPDF
Abstract

عنوان البحث: "التناسب بين القسم، والوحدة الموضوعية في سورة النازعات دراسة تطبيقية".

فالتناسب وجه أصيل مِن وجوه الإعجاز القرآني، وتكمن أهميته في فهم مقاصد القرآن الكريم، وتذوق جمال نظمه، وبيانه المعجز، وقد تجلَّى هذا الإعجاز: في الأقسام القرآنية بأبهى صوره؛ ليخرق بذلك عادات البشر في أقسامها، ويكشف لنا عن دلائل عظمة إحكام القرآن واتساقه، ومغزى هذا البحث إبراز الإعجاز البياني المتمثل في التناسب بين القسم ومضمون السورة، وسرت فيه على المنهج التحليلي الاستنباطي النقدي، وقد عمدت إلى:

استخراج أوجه التناسب بين أركان القسم، سواء بين مقاطع المقسم به المتعدد، أو بين المقسم به، والمقسم عليه، وربطه بالوحدة الموضوعية التي تلمسَّناها مِن خلال: العلاقات الداخلية؛ كاسم السورة، والمرحلة الزمنية التي نزلت فيها، والتناسق الموضوعي بين مقاطع السورة، أو العلاقات الخارجية؛ كعلاقته بالسورة التي قبلها، وعلاقته بكليات القرآن، ومقاصده العليا، وربطها جميعًا بالقسم.

وقد خلصت بجملةٍ مِن النتائج، منها: أن سورة النازعات لم تخرج عن المقاصد الكلية التي عليها مدار القرآن، وقد برزت البلاغة القرآنية في استهلال سورة النازعات بصفات معينة مِن صفات الملائكة دون غيرها، ولو أبدلت لاختلَّ النَّظْم، مما أدَّى إلى إظهار السورة، وكل ما يتعلَّق بها مِن مناسبات داخلية وخارجية، كأنها جداول صغيره تسقي المجرى الأساس الذي يدور عليه محور السورة، وهو: تقرير البعث، والجزاء بعد الموت، ومِن توصيات البحث: أسلوب القسم في القرآن الكريم مجال خصب لمزيد من الدراسات.


Research Title: “Correlation between the Oath and the Topical Unit in Surat Al-Naazi’aat: An Applied Study”.

Correlation is an important aspect of the Qur’anic miracle; its importance lies in understanding the purposes of the Qur’an and appreciating the beauty of Qur’an order and Qur’an miraculous statement. This miracle is manifest: in the Qur’anic divisions in the finest form and challenging the human habit along its divisions, and revealing to us the evidence of the greatness and consistency of the Qur’an’s provisions. The significance of this research is to highlight the rhetorical miracle represented in the correlation between the oath and the content of the surah, the research followed the analytical deductive critical approach, and it proceeded to:

Deducing the correlation between the major components of the oath, whether between the sections of the multiple swearer or between the sworn with and the sworn on, and linking it to the topical unit that we see through: the internal relations, such as the name of the surah and the time stage in which it was revealed and the objective consistency between the sections of the surah or external relations such as the relationship with the surah before it and relationship to the general concepts of the Qur’an and its supreme purposes and linking them all to the oath

The research reached several findings which are, That Surat Al-Nazi’at did not deviate from the overall purposes of the Qur’an. The Qur’anic rhetoric emerged at the beginning of Surat Al-Nazi’at with certain characteristics of the angels, whereby if they were to be replaced the system may be affected, which will lead to revealing the Surah, and all internal and external correlations, which makes it look like a small spring watering the foundation which is the thematic cynosure of the Surah, which is: establishing the resurrection, and the reward after death.

Recommendations of the research: The method of swearing in the Qur’an is a fertile area for further studies.


References

- الأزهري، محمد أحمد، "تهذيب اللغة". تحقيق محمد عوض، (ط1، بيروت: 10، دار إحياء التراث العربي، 2001م).

- الألمعي، زاهر عواض، "مناهج الجدل في القرآن"، (ط3، 1404ه).

- الألوسي، شهاب الدين محمود، "روح المعاني" . تحقيق علي عبد الباري، ( ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 1415هـ).

- البخاري، محمد بن إسماعيل، "الجامع الصحيح". تحقيق مصطفى ديب، (ط3، بيروت : دار ابن كثير، 1987م).

- البغوي، الحسين بن مسعود، "معالم التنزيل". تحقيق عبد الرزاق المهدي، (ط1، بيروت: دار إحياء التراث العربي، 1420هـ).

- البقاعي، إبراهيم بن عمر، "نظم الدرر في تناسب الآيات والسور". تحقيق: عبد الرزاق غالب المهدي، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية 1995م).

- البلخي، مقاتل سليمان، "تفسير مقاتل" . تحقيق أحمد فريد، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 2003 م).

- التُستري، سهل بن عبد الله، " تفسير التستري".  تحقيق محمد باسل، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 1423هـ).

- الثعلبي، أحمد بن محمد، "الكشف والبيان". تحقيق محمد بن عاشور، (ط1، بيروت: دار إحياء التراث العربي، 2002 م).

- الجرجاني، علي بن محمد بن علي، "التعريفات". (ط2، بيروت: دار الكتب العلمية، 1983م).

- ابن جزي، محمد بن أحمد الكلبي، "التسهيل لعلوم التنزيل"، تحقيق عبد الله الخالدي (ط1، بيروت: دار الأرقم بن أبي الأرقم، 1416هـ).

- الجوزي، عبد الرحمن بن علي، "زاد المسير". عبد الرزاق المهدي، (ط1، بيروت: دار الكتاب العربي، 1422هـ).

- الجوهري، إسماعيل بن حماد، "الصحاح تاج اللغة". تحقيق: أحمد عطار، (ط4، بيروت: دار العلم للملايين، 1987م).

- أبو حيان، محمد بن يوسف الأندلسي، "البحر المحيط". تحقيق عادل أحمد، علي معوض، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 2001 م).

- الرازي، عبد الرحمن ابن أبي حاتم، "تفسير القرآن العظيم". تحقيق أسعد محمد الطيب، (ط3،السعودية، مكتبة نزار مصطفى الباز،1419ه).

- الرازي، محمد بن عمر، "مفاتيح الغيب". (ط3،بيروت: دار إحياء التراث العربي،1420ه).

- الراغب، الحسين بن محمد، "المفردات في غريب القرآن". تحقيق: صفوان الداودي، (ط1، لبنان: دار القلم، 1412هـ).

- الزجاج، إبراهيم بن السري، "معاني القرآن وإعرابه للزجاج". (ط1، بيروت: عالم الكتب، 1988م).

- الزُّرْقاني، محمد عبد العظيم، "مناهل العرفان في علوم القرآن"، (ط3، مصر: مطبعة عيسى البابي الحلبي وشركاه).

- الزركشي، محمد بن بهادر، "البرهان". تحقيق محمد أبو الفضل، (ط1، بيروت: دار المعرفة، 1391هـ).

- الزمخشري، القاسم محمود، "الكشاف". (ط3، بيروت: دار الكتاب العربي، 1407هـ).

- السعدي، عبد الرحمن ناصر، "تيسير الكريم الرحمن"، (ط1، بيروت: مؤسسة الرسالة، 2000م).

- أبو السعود، محمد بن محمد العمادي، "إرشاد العقل السليم إلى مزايا الكتاب الكريم"، (ط1، بيروت: دار إحياء التراث العربي).

- السكاكي، يوسف بن أبي بكر، "مفتاح العلوم"، عناية:  نعيم زرزور، (ط 2، بيروت، دار الكتب العلمية، 1407هـ).

- السمرقندي، نصر بن محمد "بحر العلوم". تحقيق محمود مطرجي، (ط1، بيروت: دار الفكر).

- السمعاني، منصور بن محمد، "تفسير القرآن". تحقيق ياسر بن إبراهيم، وغنيم بن عباس، (ط1، السعودية : دار الوطن، 1997م).

- سيبويه، "الكتاب"، تحقيق عبد السلام هارون، (ط3، مصر: مكتبة الخانجي، 1988م).

- ابن سيده، علي بن إسماعيل، "المخصص". تحقيق خليل إبراهم جفال، (ط1، بيروت: دار إحياء التراث العربي، 1996م).

- السيوطي، جلال الدين عبد الرحمن، "الإتقان في علوم القرآن". تحقيق مركز الدراسات القرآنية، (ط1، المملكة العربية السعودية: مجمع الملك فهد)، "الدر المنثور". تحقيق: مركز هجر للبحوث، (ط1، مصر: دار هجر، 2003م). "أسرار ترتيب القرآن". تحقيق: عبد القادر أحمد عطا، (ط1، مصر: دار الاعتصام).

- بنت الشاطئ، عائشة محمد علي عبد الرحمن، "التفسير البياني". (ط7، القاهرة: دار المعارف).

- الشوكاني،  محمد بن علي، "فتح القدير". (ط1، بيروت: دار الفكر).

- الطبري، محمد بن جرير، "جامع البيان". تحقيق عبد الله بن عبد المحسن التركي، (ط1، مصر: دار هجر، 2001م).

- ابن عاشور، محمد الطاهر التونسي، "التحرير والتنوير". (ط1، تونس: دار سحنون، 1997م).

- العثيمين، محمد صالح، "تفسير جزء عم". (ط2، السعودية: دار الثريا، 2002 م).

- عطية سالم، "تتمة أضواء البيان في إيضاح القرآن بالقرآن". (ط1، لبنان: دار الفكر للطباعة، 1995م).

- ابن عطية، عبد الحق بن غالب، "المحرر الوجيز". تحقيق عبد السلام عبد الشافي، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 1422هـ).

- الغرناطي، أحمد بن الزبير، "البرهان في تناسب سور القرآن". تحقيق محمد شعباني، (ط1، المغرب: وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية، 1990م).

- ابن فارس، أحمد بن فارس بن زكريا، "معجم مقاييس اللغة". تحقيق: عبد السلام هارون، (ط1، بيروت: دار الفكر، 1979م).

- الفراء، يحيى بن زياد، "معاني القرآن". (ط1، مصر: دار المصرية، 1420هـ).

- الفراهيدي، الخليل بن أحمد، "كتاب العين". تحقيق: د مهدي المخزومي، د إبراهيم السامرائي، (ط1، لبنان: دار ومكتبة الهلال).

- الفراهي، عبد الحميد الهندي، "دلائل النظام"، (ط1، الهند: المكتبة  الحميدية، 1388ه).

- القاسمي، محمد جمال، "محاسن التأويل". تحقيق محمد باسل، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية، 1418هـ).

- ابن قتيبة، عبد الله بن مسلم، "تأويل مشكل القرآن". (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية).

- القرطبي، محمد بن أحمد، "الجامع لأحكام القرآن". تحقيق أحمد البردوني، وإبراهيم أطفيش (ط2، مصر: دار الكتب المصرية، 1964م).

- القزويني، محمد بن عبد الرحمن بن عمر، "الإيضاح في علوم البلاغة"، تحقيق: محمد خفاجي، (ط 3، بيروت، دار الجيل).

- القيسي، مكي بن أبي طالب، "الهداية". تحقيق مجموعة باحثين من جامعة الشارقة، (ط1، الشارقة: كلية الشريعة، 2008م).

- ابن القيم، محمد بن أبي بكر، "التبيان في أقسام القرآن". (ط1، بيروت: دار الفكر).

- ابن قيم، محمد بن أبي بكر، "الصواعق المرسلة في الرد على الجهمية والمعطلة"، تحقيق علي بن محمد الدخيل الله (ط1، السعودية، دار العاصمة، 1408ه). 

- الكاساني، أبو بكر بن مسعود، "بدائع الصنائع في ترتيب الشرائع". (ط2، بيروت: دار الكتب العلمية، 1986م).

- ابن كثير، عماد الدين إسماعيل، "تفسير القرآن العظيم". (ط1، بيروت: مؤسسة قرطبة).

- الماوردي، علي بن محمد، "النكت والعيون". تحقيق السيد بن عبد المقصود، (ط1، بيروت: دار الكتب العلمية).

- ابن منظور، محمد بن مكرم، "لسان العرب". تحقيق عبد الله علي، محمد أحمد، هاشم محمد الشاذلي، (ط1، القاهرة: دار المعارف).

- الواحدي، علي بن أحمد، "البسيط".  تحقيق مجموعة باحثين من جامعة الإمام، (ط1، السعودية : عمادة البحث العلمي - جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، 1430هـ).

 

Al-Azhari, Muhammad Ahmad, “Tahdeeb Al-Lugha”. Investigation: Muhammad ‘Awad, (1st ed., Beirut: 1, Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi, 2001).

Al-Alma’i, Zaahir ‘Awaad, “Manaahij Al-Jadal fi Al-Qur’aan”, (3rd ed., 1404 AH).

Al-Aaluusi, Shihaabuddeen Mahmuud, “Ruuh Al-Ma’aani”. Investigation: Mustafa Deeb, (3rd ed., Beirut: Daar Ibn Katheer, 1987).

Al-Bukhaari, Muhammad bin Isma’eel, “Al-Jaami’ Al-Saheeh”. Investigation: Mustafa Deeb. (3rd ed., Beirut: Daar Ibn Katheer, 1987).

Al-Bagawi, Al-Husayn bin Mas’oud, “Ma’aalim Al-Tanzeel”. Investigation: ‘Abdur Razaaq Al-Mahdi, (1st ed.,  Beirut: Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi, 1420 AH).

Al-Biqaa’i, Ibrahim bin ‘Umar, “Nuzum Al-Durar fi Tanaasub Al-Aayaat wa Al-Suwar”. Investigation: ‘Abdur Razaaq Gaalib Al-Mahdi, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1995).

Al-Balkhi, Muqaatil Sulaymaan, “Tafseer Muqaatil”. Investigation: Ahmad Fareed, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 2003).

Al-Tustari, Sahl bin Abdillaah, “Tafseer Al-Tustari”. Investigation: Muhammad Baasil, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1423 AH).

Al-Tha’labi, Ahmad bin Muhammad, “Al-Kashf wa Al-Bayaan”. Investigation: Muhammad bin ‘Aashour, (1st ed., Beirut: Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi, 2002).

Al-Jurjaani, ‘Ali bin Muhammad bin ‘Ali, “Al-Ta’reefaat”. (2nd ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1983).

Ibn Juzay, Muhammad bin Ahmad Al-Kalbi, “Al-Tasheel li ‘Uluum Al-Tanzeel”, Investigation: ‘Abdullaah Al-Khaalidi, (1st ed., Beirut: Daar Al-Arqam bin Abi Al-Arqam, 1416 AH).

Al-Jawzi, ‘Abdur Rahmaan bin ‘Ali, “Zaad Al-Maseer”. ‘Abdur Razaaq Al-Mahdi, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kitaab Al-‘Arabi, 1422 AH).

Al-Jawhari, Isma’eel bin Hammaad, “Al-Sihaah Taaj Al-Lugha”. Investigation: Ahmad ‘Ataar, (4th ed., Beirut: Daar Al-‘Ilm lil Malayeen, 1987).

Abu Hayyaan, Muhammad bin Yusuf Al-Andaluusi, “Al-Bahr Al-Muheet”. Investigation: ‘Aadil Ahmad, Ali Mu’awwad, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah).

Al-Raazi, Abdur Rahmaan Ibn Abi Haatim, “Tafseer Al-Qur’aan Al-‘Adheem”. Investigation: As’ad Muhammad Al-Tayyib, (3rd ed., Saudi Arabia: Maktabah Nizaar Mustafa  Al-Baaz, 1419 AH).

Al-Raazi, Muhammad bin Umar, “Mafaateeh Al-Gayb”. (3rd ed., Beirut: Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi, 1420 AH).

Al-Raagib, Al-Husayn bin Muhammad, “Al-Mufradaat fi Gareeb Al-Qur’aan”. Investigation: Safwaan Al-Daawuudi, (1st ed., Lebanon: Daar Al-Qalam, 1412 AH).

Al-Zajaaj, Ibrahim bin Al-Sarri, “Ma’aani Al-Qur’aan wa I’raabihi lil Zajaaj”. (1st ed., Beirut: ‘Aalam Al-Kutub, 1988).

Al-Zurqaani, Muhammad ‘Abdul ‘Adheem, “Manaahil Al-‘Irfaan fi ‘Uloum Al-Qur’aan”, (3rd ed., Egypt: Isa Al-Baabi Al-Halabi et al., press).

Al-Zarkashi, Muhammad bin Bahaafir, “Al-Burhaan”. Investigation: Muhammad Abu Al-Fadl, (1st ed., Beirut: Daar Al-Ma’rifah, 1391 AH).

Al-Zamakshari, Al-Qaamus Mahmuud, “Al-Kashaaf”. (3rd ed., Beirut: Daar Al-Kitaab Al-‘Arabi, 1407 AH).

Al-Sa’di, Abdur Rahmaan Naasir, “Tayseer Al-Kareem Al-Rahmaan”, (1st ed., Beirut: Muassasah Al-Risaalah, 2000).

Abu Su’uud, Muhammad bin Muhammad Al-‘Imaadi, “Irshaad Al-‘Aql Al-Saleem Ilaa Mazaayaa Al-Kitaab Al-Kareem”, (1st ed., Beirut: Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi).

 Al-Sakaaki, Yusuf bin Abi Bakr, “Miftaah Al-‘Uloum”, Cared for by: Na’eem Zurzuur, (2nd ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1407 AH).

Al-Samarqandi, Nasr bin Muhammad, “Bahr Al-‘Uluum”. Investigation: Mahmoud Mitraji, (1st ed., Beirut: Daar Al-Fikr).

Al-Sam’aani, Mansour bin Muhammad, “Tafseer Al-Qur’aan”. Investigation: Yaasir bin Ibrahim, and Gunaim bin Abbas, (1st ed., Saudi ArabiaL Daar Al-Watan, 1997).

Seebawayh, “Al-Kitaab”. Investigation: ‘Abdul Salaam Haaroun, (3rd ed., Egypt: Maktabah Al-Khaanji, 1988).

Ibn Seedah, ‘Ali bin Isma’eel, “Al-Mukhassas”. Investigation: Khaleel Ibrahim Jafaal, (1st ed., Beirut: Daar Ihyaa Al-Turaath Al-‘Arabi, 1996).

Al-Suyouti, Jalaaluddeen ‘Abdur Rahmaan, “Al-Itqaan fi ‘Uluum Al-Qur’aan”. Investigation: Center for Qur’anic Studies, (Kingdom of Saudi Arabia: King Fahd Complex), “Al-Durr Al-Manthuur”. Investigation: Hajar Center for Researches, (1st ed., Egypt: Daar Hajar, 2003). “Asraar Tarteeb Al-Qur’aan”, Investigation: ‘Abdul Qaadir Ahmad ‘Ataa, (1st ed., Egypt: Daar Al-I’tisaam).

Bint Al-Shaatih, ‘Aisha Muhammad ‘Ali ‘Abdur Rahmaan, “Al-Tafseer Al-Bayaani”. (7th ed., Cairo: Daar Al-Ma’aarif).

Al-Shawkaani, Muhammad bin ‘Ali, “Fath Al-Qadeer”. (1st ed., Beirut: Daar Al-Fikr).

Al-Tabari, Muhammad bin Jareer, “Jaami’ Al-Bayaan”. Investigation: ‘Abdullaah bin ‘Abdil Muhsin Al-Turki, (1st ed., Egypt: Daar Hajar, 2001).

Ibn ‘Aashour,Muhammad Al-Taahir Al-Tuuneesi, “Al-Tahreer wa Al-Tanweer”. (1st ed., Tunisia: Daar Sahnoun, 1997).

Al-‘Uthaymeen, Muhammad Saalih, “Tafseer Juz Amma”. (2nd ed., Saudi Arabia: Daar Al-Tharayya, 2002).

‘Atiyyah Saalim, “Tatimmah Adwaa Al-Bayaan fee Eedooh Al-Qur’aan bi Al-Qur’aan”. (1st ed., Lebanon: Daar Al-Fikr for Printing, 1995).

Ibn ‘Atiyyah, ‘Abdul Haqq bin Gaalib, “Al-Muharrar Al-Wajeez”. Investigation: ‘Abdul Salaam Abdul Shaafi, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1422 AH).

Al-Garnaati, Ahmad bin Al-Zubayr, “Al-Burhaan fi Tanaasub Suwar Al-Qur’aan”. Investigation: Muhammad Sha’baani, (1st ed., Morocco: Ministry of Awqaf and Islamic Affairs, 1990).

Ibn Faaris, Ahmad bin Faaris bin Zakariyyah, “Mu’jam Maqayees Al-Lugha”. Investigation: ‘Abdul Salaam Haaroun, (1st ed., Beirut: Daar Al-Fikr, 1979).

Al-Farraa, Yahya bin Ziyaad, “Ma’aani Al-Qur’aan”. (1st ed., Egypt: Daar Al-Misriyyah, 1420 AH).

Al-Faraheedi, Al-Khaleel bin Ahmad, “Kitaab Al-‘Ayn”, Investigation: Dr Mahdi Al-Makhzoumi, Dr Ibrahim Al-Saamraai, (1st ed., Lebanon: Daar wa Maktabah Al-Hilaal).

Al-Faraahi, ‘Abdul Hameed Al-Hindi, “Dalaail Al-Nidhoom”, (1st ed., India: Al-Maktabah Al-Hameediyyah, 1388 AH).

Al-Qaasimi, Muhammad Jamaal, “Mahaasin Al-Tahweel”. Investigation: Muhammad Baasil, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1418 AH).

Ibn Qutaibah, ‘Abdullah bin Muslim, “Tahweel Mushkil Al-Qur’aan”. (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah).

Al-Qurtubi, Muhammad bin Ahmad, “Al-Jaami’ li Ahkaam Al-Qur’aan”. Investigation: Ahmad Al-Bardouni, and Ibrahim Utaifis, (2nd ed., Egypt: Daar Al-Kutub Al-Misriyyah, 1964).

Al-Qazweini, Muhammad bin’Abdur Rahmaan bin ‘Umar, “Al-Eedooh fi ‘Uluum Al-Balaaga”, Investigation: Muhammad Khafaaji, (3rd ed., Beirut: Daar Al-Jeel).

Al-Qaysi, Makki bin Abi Taalib, “Al-Hidaayah”. Investigation: A group of researcher at Sharjah University, (1st ed., Sharjah: Faculty of Shari’ah, 2008).

Ibn Al-Qayyim, Muhamad bin Abi Bakr, “Al-Tibyaan fi Aqsaam Al-Qur’aan”. (1st ed., Beirut: Daar Al-Fikr).

Ibn Qayyim, Muhammad bin Abi Bakr, “Al-Sawaa’iq Al-Mursalah fi Al-Radd ‘alaa Al-Jahmiyyah wa Al-Mu’attilah”, Investigation: ‘Ali bin Muhammad Al-Dakheelullaah, (1st ed., Saudi Arabia: Daar Al-‘Aasimah, 1408 AH).

Al-Kaasaani, Abu Bakr bin Mas’uud, “Badaai’ Al-Sanaai’ fi Tarteeb Al-Sharaai”. (2nd ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah, 1986).

Ibn Katheer, ‘Imaaduddeen Isma’eel, “Tafseer Al-Qur’aan Al-‘Adheem”. (1st ed., Beirut, Muassasah Qordoba).

Al-Maawardi, ‘Ali bin Muhammad, “Al-Nukat wa Al-‘Uyuun”. Investigation: Al-Seyyid bin ‘Abdil Maqsoud, (1st ed., Beirut: Daar Al-Kutub Al-‘Ilmiyyah).

Ibn Mandhuur, Muhammad bin Makram, “Lisaan Al-‘Arab”. Investigation: Abdullaah bin ‘Ali, Muhammad Ahmad, Haashim Al-Shaadhili, (1st ed., Cairo: Daar Al-Ma’aarif).

Al-Waahidi, ‘Ali bin Ahmad, “Al-Baseet”. Investigation: A group of researchers from Imam University, (1st ed., Saudi Arabia: Deanship of Scientific Research – Imam Muhammad bin Saud Islamic University, 1430 AH).